Meten is weten! En dat weten de bewoners van Venserpolder. Afgelopen jaar namen bewoners van Venserpolder de regie over hun welzijn in eigen handen. Zij verzamelden gegevens over wat er toe doet voor de wijk. De gegevens van 279 bewoners zijn verwerkt in een wijk welzijnsdashboard: Welzijnsdashboard Venserpolder. Dit helpt hen in gesprekken met de (lokale) overheid, om te kijken hoe het welzijn en de lokale economie in Venserpolder verbeterd kunnen worden.

De bewoners van Venserpolder vonden dat de manieren waarop tot nu toe is geprobeerd om welzijn en welvaart in hun wijk te verbeteren, vaak de plank misslaan. Ook lokale ambtenaren en andere belanghebbenden worstelen met het vinden van passende oplossingen op buurtniveau. Vanuit Masterplan Zuidoost is deze uitdaging opgepakt, samen met de onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. Met als doel om een nieuw meetinstrument te ontwikkelen, waarin bewoners zelf kunnen aangeven wat hun welzijn bepaalt: het welzijnsdashboard. Hiermee kunnen bewoners en beleidsmakers de dialoog aangaan en samen het welzijn en de lokale economie in de buurt verbeteren. Lees hier meer over het gebruik van het Welzijnsdashboard.

In 2021 hebben verschillende bewonersorganisaties en sleutelfiguren uit Venserpolder samen een Community Wealth Building visie voor de buurt ontwikkeld: “Eerlijk en lokaal ondernemen Venserpolder”. Om deze visie vorm te geven hebben bewoners het welzijnsdashboard ontwikkeld. Dat deden zij samen met onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam o.l.v. dr. Nicky Pouw en dr. Hebe Verrest.

Wat is Community Wealth Building?

De manier waarop we in Venserpolder werken aan economische rechtvaardigheid, duurzame ontwikkeling van de community, het creëren van economische welvaart en het verminderen van ongelijkheid heet Community Wealth Building (CWB). Dat is het versterken van een lokaal verankerde economie, het bevorderen van gemeenschapseigendom en het vergroten van de economische kracht van de community. Goede voorbeelden van CWB zijn te vinden in Cleveland, Chicago en Schotland. Schotland heeft zelfs een minister van CWB aangesteld, die ervoor moet zorgen dat deze benadering door iedereen wordt geadopteerd.

Expertise van bewoners

De expertise van de bewoners speelde een sleutelrol bij het ontwikkelen van het Welzijnsdashboard van Venserpolder. Het meet hoe het welzijn wordt ervaren in de wijk met indicatoren die door bewoners zelf gekozen zijn. Op basis van deze bottom-up meting gaan bewoners het gesprek over wijkverbetering aan die daarbij aansluit. Lees hier meer over de methodologie.

Het welzijnsdashboard geeft bewoners inzicht in verschillende aspecten van hun welzijn. Het dashboard bestaat uit 16 variabelen en 34 indicatoren die verschillende aspecten van welzijn meten. De data geven aan welke welzijnsindicatoren verbeterd moeten worden en daar waar het slecht scoort gaan we kijken hoe bewoners samen met andere stakeholders dit kunnen oplossen. Het helpt om deze gegevens te visualiseren; daardoor kan iedereen zien hoe het welzijn van de bewoners op wijkniveau er nu voor staat en waar verbetering nodig is. Op deze manier worden we er ons van bewust hoe bewoners welzijn ervaren, en dat dat per wijk kan verschillen. Met deze data in handen kunnen bewoners in gesprek gaan met stakeholders als volwaardig gesprekspartner om die wijkverbetering voor elkaar te krijgen.

Welzijn in beeld

Op basis van de informatie in het welzijnsdashboard kunnen bewoners hun eigen doelen stellen om hun welzijn te verbeteren. Zo ziet (een deel van) het Welzijnsdashboard eruit:


Adopteren en doorgeven

Éen van de bewoners die een actieve rol speelt in het adopteren van het Welzijnsdashboard als instrument om CWB te stimuleren, is Gilma Laurence. Gilma woont al meer dan 15 jaar in Venserpolder en is actief voor de gemeenschap in haar wijk. Zij heeft Stichting South-East Stars(SES) opgericht en organiseert activiteiten voor kinderen. Stichting SES is uitgegroeid tot een spil in de wijk tussen bewoners, gemeente en partners.

Een belangrijk aspect van het Welzijnsdashboard is het doorgeven van kennis. Gilma en andere bewoners delen hun kennis over het ontwikkelen en interpreteren van het welzijnsdashboard met de jongeren en kinderen in de buurt. Op initiatief van Stichting SES hebben tieners uit Venserpolder een eigen mini-welzijnsdashboard ontwikkeld. Dit stelt de jongeren in staat om te leren en nieuwe vaardigheden op te doen. Bovendien zorgen we hiermee dat ook de volgende generatie dit meetinstrument blijft gebruiken. Het welzijnsdashboard brengt onderwerpen onder de aandacht waar zij voorheen niet mee bezig waren en draagt bij aan hun persoonlijke ontwikkeling. Zij willen meten wat ertoe doet. Het eerste topic is gezond eten: “Zie onze data-analisten van de toekomst”.

Met het Welzijnsdashboard hebben bewoners een middel in handen waarmee zij invloed kunnen uitoefenen op het welzijn van de gemeenschap van Venserpolder:

  • Het dashboard stelt bewoners in staat om hun eigen welzijn te monitoren en deel te nemen aan het verbeteren ervan;
  • Het biedt bewoners een middel om als gelijke gesprekspartner aan tafel te zitten met beleidsmaker en andere partijen;
  • Het biedt beleidsmakers waardevolle informatie en een ingang om met bewoners in co-creatie effectieve interventies te ontwikkelen en investeringen te prioriteren;
  • Ten slotte bevordert het dashboard transparantie en verantwoording binnen de gemeenschap.

Lees hier meer over het begrip welzijn.

Eerste resultaten

  • Uit de eerste metingen met het welzijnsdashboard voor Venserpolder bleek dat het de bewoners bijvoorbeeld ontbreekt aan financiële gezondheid, toegang tot gezonde voeding en een supermarkt die in hun behoeften voorziet. Bekijk hier de resultaten van de eerste meting naar het welzijn van Venserpolder.
  • Bewoners hebben geoefend om met de informatie van het welzijnsdashboard in gesprek te gaan.
  • Op basis van de ervaringen in Venserpolder is een protocol gemaakt, wat gebruikt kan worden voor het maken van welzijnsdashboards in andere buurten en wijken. We gaan nu samen met de buurtplatforms in Reigersbos en G-buurt aan de slag met een welzijnsdashboard voor hun buurt.
  • Tijdens een dialoogsessie in 2023 hebben alle partijen uitgesproken wat zij hopen te bereiken met het Welzijnsdashboard. Lees hier meer over de dialogen in Venserpolder.
  • Ook stadsdeel Nieuw-West wil het dashboard in een paar wijken ontwikkelen.

Hoe nu verder?

Het ontwikkelen van een welzijnsdashboard vraagt tijd en onderzoek. Dat is een belangrijk deel van het proces. Het levert meer op dan alleen de data; bewoners zijn zich meer bewust van wat hun welzijn bepaalt, hebben zelf die data in handen en zijn hiermee in staat om het goede gesprek met beleidsmakers en andere betrokkenen te voeren. Op die manier draagt het bij aan structurele en gelijkwaardige communicatie tussen bewoners en de beleidswereld, zodat wederzijds vertrouwen opgebouwd kan worden.

Bekijk hier de rapportage.