Het afgelopen jaar stond in het teken van de heroriëntatie van Masterplan Zuidoost. In dit dubbelinterview spreken we met Mavis Carrilho, procesbegeleider heroriëntatie en Stephany Biezen, community organizer en bewoner van Zuidoost. Samen bespreken ze verschillende uitdagingen, van de historisch gegroeide ongelijkheden tot aan het overbruggen van de kloof tussen de leef- en systeemwereld.
(interview door Martine van der Horn, ook gepubliceerd in Zuidoost&Meer, december 2024)

We blikken eerst terug hoe het allemaal begon. Saundra Williams stopte als programmadirecteur van Masterplan Zuidoost. Ze maakte een statement dat de kloof richting bewoners moest worden gedicht. Mavis: ‘In feite heeft zij dit, wat er nu allemaal gebeurt met de heroriëntatie, mogelijk gemaakt.’

Brandbrief
Na het vertrek van Williams maakte een groep diverse bewoners, waarvan Stephany deel uitmaakte, naam met hun brandbrief aan de Alliantie Masterplan Zuidoost. Hierin kaartten ze aan dat ze ondanks de belofte bijna niets in te brengen hadden in het Masterplan.

Blueprint
‘We zagen dat de bewoners niet optimaal werden betrokken,’ vertelt Stephany. ‘We wilden niet alleen gehoord worden, maar ook invloed hebben. Daarom zijn we als initiatiefgroep opgestaan en hebben we een “blueprint” gemaakt die door de Alliantie is omarmd, met duurzaam, inclusief en transparant werken als uitgangspunt.
Deze inspanningen hebben bijgedragen aan de heroriëntatie in 2024. Ik heb samen met community consultant Dionne Abdoelhafiezkhan bewoners betrokken bij de evaluatie van het Masterplan. Daarna hebben we een werkgroep van zo’n twintig bewoners en lokale professionals opgericht om een plan te maken voor zeggenschap, eigenaarschap en een gelijkwaardige positie van de community in de Alliantie Masterplan Zuidoost. Nu willen we deze plannen daadwerkelijk tot uitvoering brengen en meer bewoners erbij betrekken.’

Samen doen en leren
Mavis begeleidt het heroriëntatieproces en benadrukt het belang van de stem van de bewoners en de samenwerking met hen. ‘Het Masterplan is ontstaan vanuit grote ambities en de belofte om het anders te doen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Je kunt roepen dat je de community erbij wilt betrekken maar hoe ga je dat organiseren? Het vraagt om vallen en opstaan, om experimenteren en leren, zowel voor bewoners als voor de gemeente, voor alle alliantiepartners. Je leert pas als je het samen gaat doen. Tijdens de heroriëntatie hebben we het al zo gedaan, een mooi vliegwiel om het straks ook in het Masterplan te doen.’

Succesverhalen
Het Masterplan heeft in de eerste drie jaar al meerdere concrete resultaten opgeleverd, zoals de buurtrechter, wijkactieteams en de Zuidoost Academie. ‘Dit is allemaal ontstaan vanuit samenwerking,’ zegt Mavis. ‘Het gaat om partijen bij elkaar brengen, zodat 1 + 1 drie wordt. Samen richten we onze aandacht op de vraagstukken die spelen in Zuidoost en zorgen we dat verschillende partijen hun krachten bundelen. De wijkactieteams zijn een prachtig voorbeeld van samenwerking. Nog zo’n geweldig initiatief is het Herstelhuis waar Mom Entrepreneurs met het traject “Watch Us Grow” de gedupeerden van het toeslagenschandaal in Zuidoost ondersteunt bij hun herstel.’

Gelijkheid
Uit de aanbevelingen van de heroriëntatie is onder meer gekomen dat het Masterplan naast het aanpakken van achterstanden ook aandacht moet hebben voor fundamentele oorzaken van ongelijkheden – geworteld in ons gezamenlijke koloniale verleden. Mavis: ‘Ik ben als kind vanuit Curaçao naar Nederland gekomen en heb aan den lijve ondervonden hoe ongelijke kansen je leven beïnvloeden. Ik kreeg een huishoudschooladvies terwijl ik een Citotoets-score voor het Atheneum had. Het kan niet zo zijn dat kinderen vijftig jaar later nog steeds tegen dezelfde muren aanlopen en dat ongelijkheden zich opstapelen. Maar dat is dus wel het geval en daarom proberen we de onderliggende problemen aan te pakken. Dit is niet op te lossen met een projectje hier en daar. Het vraagt om een langdurige inzet van twintig jaar, commitment, constructieve samenwerking, de durf om het anders te doen en ongelijk te investeren. Bij deze opgave is een nauwe samenwerking met Stadsdeel Zuidoost onmisbaar.’

Organiseren
Stephany vult aan: ‘Juist tegen de achtergrond van de stedelijke vernieuwing die Zuidoost doormaakt, is het belangrijk dat we ons organiseren. Met de komst van 40.000 nieuwe woningen en kapitaalkrachtige bewoners is het essentieel dat er ook geïnvesteerd wordt in de bestaande buurten en de mensen die daar al wonen. Anders wordt de achterstelling van de huidige bewoners alleen maar groter. Wij willen met het community development plan de samenwerking tussen lokale netwerken versterken om hierop te kunnen inspelen. Wij nemen daar als community werkgroep samen met de buurtplatformen en het Social Pact het initiatief voor.’

Doorbreken
‘We hebben nog een lange weg te gaan. Veel mensen in Zuidoost hebben vanaf dag één te maken met ongelijke kansen. Je kunt dan stellen dat ze gewoon harder moeten werken om hun positie te verbeteren, maar het gaat er juist om dat we die structurele ongelijkheden doorbreken. Denk aan lage schooladviezen, discriminatie op de arbeidsmarkt, huisvesting die niet in orde is. Ons doel is herstel en rechtvaardigheid.’

Kracht van de community
‘We gaan een digitaal instrument ontwikkelen om inzichtelijk te maken wie er actief is in de wijken en hoe er wordt samengewerkt aan “social impact”. We brengen in kaart welke voorzieningen er zijn en waar meer moet worden geïnvesteerd om het welzijn van bewoners minimaal naar het stedelijk niveau te tillen,’ legt Stephany uit. ‘We willen een verbindingsplatform oprichten voor alle bestaande lokale netwerken van bewoners en “grassroots”-organisaties. Vanuit deze samenwerking bepalen we hoe we onze positie als community ten opzichte van gemeente, maatschappelijke organisaties en bedrijven het beste kunnen innemen. Je ziet dat veel impactmakers in Zuidoost overvraagd en onderbezet zijn. Daar willen we samen verandering in aanbrengen.’

Uitnodiging
Mavis: ‘Het Masterplan is eigenlijk een beweging om Zuidoost te verbeteren. Iedereen wordt uitgenodigd om zich bij deze beweging aan te sluiten. Bewoners, overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties: we hebben elkaar nodig om van Zuidoost een beter stadsdeel te maken.’
De komende maanden staan in het teken van verdere samenwerking en het concretiseren van de plannen. Op 28 januari 2025 organiseren wij een bewonersbijeenkomst over het vervolg van Masterplan Zuidoost na de heroriëntatie en om samen de volgende stappen te bespreken. Het doel is duidelijk: samen bouwen aan een beter perspectief voor Zuidoost.