Anansi brengt wijsheid door middel van verhalen die iedereen aanspreken en uitnodigen tot spelen, praten en lezen. Dit zijn belangrijke elementen in de ontwikkeling van jonge kinderen. De verhalen van de spin moedigen ouders, grootouders en opvoeders in Zuidoost aan om dit actief te stimuleren. Anansi is inmiddels het symbool van kennis en kracht geworden voor de allerkleinsten in Zuidoost. 

Anansi in Zuidoost 

Anansi symboliseert vertelcultuur, kennis en hij wil alle kinderen slimmer maken. De verhalen afkomstig uit West-Afrika, reisden via de diaspora naar Suriname, het Caribisch gebied en uiteindelijk Zuidoost.   

In 2022 ontvingen alle basisscholen in Zuidoost lesmateriaal over Anansi van PPOZO (Projectbureau Primair Onderwijs Zuidoost), het eerste inclusieve burgerschapslesmateriaal voor groep 1 en 2. De boeken behandelen thema’s als diversiteit, uitsluiting en slavernij. Ook hebben alle voorscholen en basisscholen een Anansi knuffel en boekenpakket ontvangen.  

Daarnaast is Anansi de mascotte van het leesoffensief, dat lezen en taal onder kinderen (0-12) in Zuidoost promoot. Het leesoffensief is in het leven geroepen door de jeugdlobbyisten en de kindercommissie van Amsterdam Zuidoost.  

Voorlezen is een feest 

Er vonden al veel lanceringen van nieuwe Anansi boeken plaats in Zuidoost. Zo werd in 2022 het Voorleesfeest georganiseerd voor kleuters, waarbij 500 leerlingen van basisscholen in Amsterdam Zuidoost waren uitgenodigd. Tijdens het feest werd het vierde Anansi boek, Anansi de spin en de eieren voor de koning, gepresenteerd en voorgelezen. Na afloop kregen de kinderen het boek cadeau.  

In juli vond ook het Voorleesfestival plaats in De Zuidoost Academie, gericht op ouders en kinderen van 3 tot 8 jaar. Schrijver Iven Cudogham las daar voor uit zijn nieuwste boek, Anansi de spin – laat Aap weer lachen. Hij reikte het eerste exemplaar uit aan Kathleen Ferrier, de dochter van Johan Ferrier die Het Grote Anansiboek schreef. Ook de nieuwe uitgave van dat boek werd eerder al feestelijk gelanceerd en voorgelezen in een boekhandel in Zuidoost. 

Het belang van de verhalen van Anansi 

Marilyn Braafhart, docente op de Kosmopoliet instaponderwijs voor nieuwkomers, schetst de veelzijdigheid van de Anansi verhalen. “Op een school met kinderen uit verschillende landen gebruiken we vaak Anansi verhalen. Hij is herkenbaar in bijna alle culturen, en als spin komt hij overal voor, wat het voor de kinderen extra leuk maakt. Hij is grappig, creatief, oplossingsgericht en soms ondeugend. Door de verhalen leren kinderen dat hun keuzes en gedrag altijd gevolgen hebben. Anansi wil slim zijn en zijn zin doordrijven, eigenschappen die iedereen herkent, ongeacht afkomst. Hierdoor kunnen alle kinderen zich met hem identificeren zonder dat er een specifiek land of religie aan verbonden is. Het is bijzonder om te zien hoe de spin, afkomstig uit Afrika, zijn weg heeft gevonden naar het Westen. Hoewel de diaspora vaak beladen is, laten de verhalen van Anansi een positieve kant zien.” 

Iven Cudogham, schrijver van Anansi kinderboeken, vertelt over het belang van herkenbare verhalen voor jonge kinderen. “Ik herschreef de oude Anansi verhalen op een kindvriendelijke manier voor kinderen van 3 tot 7 jaar, omdat ze oorspronkelijk vaak te eng waren. De verhalen moesten herkenbaar zijn en ik begon bij de kern, de diaspora. Ik vind het belangrijk dat de kinderen van West-Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse komaf de trots voelen over deze verhalen. Anansi brengt levenslessen die voor iedereen toepasbaar zijn. Hij is slim, ondeugend, soms egoïstisch, maar heeft een hart van goud, eigenschappen waar kinderen zich in herkennen. Het is mooi om te zien dat Anansi in Zuidoost een symbool is geworden voor leesplezier en taalbevordering. Juist omdat de verhalen zo herkenbaar zijn voor mensen met banden vanuit de diaspora, bieden de verhalen van Anansi aanknopingspunten om het leesplezier te vergroten en de taalbevordering te stimuleren bij kleine kinderen.” 

Jantien Aalbregtse, projectleider voor de ambitie gelijke kansen voor de jeugd bij het masterplan, benadrukt het belang van Anansi als symbool in Zuidoost. “Het is belangrijk om de orale vertelcultuur, waarmee veel mensen in Zuidoost zich identificeren, te eren. De verhalen van Anansi zijn voor velen herkenbaar en door de spin als symbool in te zetten, stimuleren we samen leesplezier en leesbevordering bij jonge kinderen. We laten de spin overal terugkomen op plekken waar kinderen komen, zodat zowel ouder als kind hem herkennen. Bovendien zijn de tijdloze verhalen van Anansi voor jong en oud van toepassing. Anansi stimuleert creativiteit, contact tussen ouder en kind en helpt om je innerlijke kind levendig te houden.” 

Sonja Neeft, beleidsadviseur team VVE & Kinderopvang en trekker van de werkgroep het Jonge Kind, voegt daaraan toe: “Samen met Jeugdgezondheidszorg (onderdeel van de Ouder- en Kindteams) geven we tijdens het 14 maanden consult een Anansi knuffel aan ouders en kinderen mee. Dit is een kans om met ouders in gesprek te gaan over het belang van taalontwikkeling vanaf de baby jaren, zodat kinderen een goede start maken op de basisschool. We zien dit als een belangrijk moment om bewustzijn rond dit thema te vergroten. Vanuit de werkgroep proberen we mogelijkheden voor jonge kinderen te creëren. Op 10 oktober organiseren we een bijeenkomst in Zuidoost om ouders en andere betrokkenen bij het Jonge Kind te informeren over welk aanbod er allemaal is in Zuidoost voor jonge kinderen, hun ouders en opvoeders.”