“Community wealth building is niet makkelijk te vertalen in het Nederlands. Het betekent werken aan een economisch systeem om meer geld in de wijk te houden. Dat dat systeem ten goede komen aan het welzijn en welvaart van de lokale gemeenschap. Dat je lokaal krachten bundelt en lokale middelen zo inzet dat ze in het voordeel van de gemeenschap werken,” zegt Dominique Luycks, programmamanager bij Masterplan Zuidoost.

“Community wealth building gaat over alles wat de gemeenschap organiseert om zichzelf vooruit te helpen. Bewoners kunnen zich verenigen in coöperaties en zijn zelf eigenaar en aandeelhouder van een activiteit of product. Dan heb je zelf zeggenschap over alles: wat je als coöperatie een voldoende inkomen vindt, welke uren je wilt werken en waar je in investeert. De waarde blijft in de gemeenschap die daar sterker van wordt. Wij van het Masterplan steunen en stimuleren dat op alle mogelijke manieren,” vertelt Dominique. Zij heeft ruim 20 jaar ervaring met deze manier van werken in onder andere Zambia, Namibië, Swaziland en Zuid-Afrika. Dit artikel gaat over wat lokale ondernemers tot nu toe aan community wealth building voor elkaar gekregen hebben.

Ondernemersdrang

“Met De Ondernemerswinkel aan het Bijlmerplein werken we aan community wealth building,” zegt Dominique. “Als er iets is waardoor Zuidoost opvalt, is het wel de ondernemersdrang en het enorme aantal formele en informele kleine ondernemers. Maar hoe zorg je ervoor dat je je dagelijks brood kunt verdienen, je bedrijf staande houdt en kunt groeien? De behoefte om samen te werken, moet uit ondernemers zelf komen. In Zuidoost kwam een groep ondernemers bij elkaar om dat uit te zoeken. Wat hun gemeenschappelijke behoeften en belangen zijn en hoe zij mee kunnen profiteren van alle ontwikkelingen in dit stadsdeel. Hoe zij hun vaardigheden, hun zichtbaarheid en hun netwerken kunnen vergroten. En hoe zij ervoor kunnen zorgen dat er geld naar dit stadsdeel vloeit. De voorzieningen die er zijn, sluiten niet aan bij de behoeftes van de ondernemers in Zuidoost. Toen hebben ze met elkaar De Ondernemerswinkel opgezet. Zij houden spreekuur, onderzoeken wat hun klanten nodig hebben, verwijzen, organiseren workshops over bijvoorbeeld belastingaangiftes, sessies over vastgoed en hypotheken. En ze werken met experts uit het stadsdeel zelf. De Ondernemerswinkel vult als lokaal collectief een gat in de ondernemerswereld in Zuidoost. En het is tegelijkertijd een voedingsbodem voor coöperatief ondernemen. Het Masterplan hielp met het organiseren van randvoorwaarden.” Meer weten? Kijk op https://deondernemerswinkel.nl/

Bijlmer Food Collective

Een geslaagd voorbeeld van community wealth building is het Bijlmer Food Collective. Sharon Dania Ong-A-Kwie startte samen met haar man Merrel en zijn tweelingbroer Martin in maart 2020 Yemayá’s  Vegan Corner in Reigersbos. “Wij zijn van bewuster en gezonder eten. Wij bedenken en serveren een gezonder alternatief voor bekende gerechten zonder vlees of vis. Merrel, Martin en ik werden ongeveer 3 jaar geleden gevraagd of we mee wilden doen om een collectief te vormen. Met 12 andere foodondernemers vormen we nu het Bijlmer Food Collective (BFC), de vroegere Verenigde Foodondernemers Zuidoost. Als collectief kunnen we nu meedoen met grotere opdrachten. Eén van de grote opdrachten was het feest op de A10 op 21 juni. Als BFC deden we mee met de catering. Dat was ons als kleine ondernemingen in ons eentje nooit gelukt.”

Grote opdrachten doen

“Sinds ongeveer een jaar is ons collectief bij The Food Line Up aangesloten. Dat is ontstaan uit de Slow Food beweging: goed, puur en eerlijk eten voor iedereen. Een netwerk van foodondernemers en foodspecialisten. Daar komen opdrachten binnen van bijvoorbeeld de Johan Cruijff ArenA of de gemeente zoals de cateringopdracht voor het feest op de A10. Die dag hebben wij samen met andere cateraars ongeveer 3000 maaltijden verzorgd.”

“In het BFC helpen we elkaar om op een hoger en beter kookniveau te komen en samen een cateringaanbod doen. We hebben afspraken over wat we van elkaar verwachten, wat je als ondernemer in moet brengen aan bijvoorbeeld toewijding en de kwaliteit van je producten. Met welke BFC gerechten wij ons onderscheiden van andere cateraars. En als we een opdracht krijgen die we als individuele cateraar niet alleen afkunnen, dan roepen we elkaar te hulp. Via het Masterplan kregen we als collectief ingang bij een paar banken en bedrijven aan de andere kant van het spoor. Daar waren we als kleine foodondernemers anders niet binnen gekomen. En we gaan meedingen naar het cateringcontract van de gemeente Amsterdam. Dat durven we met ons Bijlmer Food Collective nu aan.”

“Foodondernemers in Zuidoost hebben een plek nodig waar we maaltijden kunnen produceren en grote opdrachten voorbereiden. Een echte productiekeuken. Die willen we graag in het nieuwe World of Food hebben. Als Bijlmer Food Collective overleggen we daarover met de projectontwikkelaar. Als collectief sta je sterker.”

Nabije toekomst?

Dominique: “In een aantal buurten willen bewoners al langer het openbaar groen in hun buurt beheren. Dus niet alleen onderhouden, maar ook bepalen waaraan en hoe het geld besteed wordt. Of wat er geplant wordt. Bijvoorbeeld voedseltuinen voor en door de buurt. Allerlei groeninitiatieven in Zuidoost zoeken elkaar op om samen te werken en misschien kunnen zij op den duur samen meedingen voor een groenbeheer contract. Iedereen die daaraan mee wil doen, kan zich bij GroenplatVorm Zuidoost melden.”

“Maar ik roep iedereen op die iets wil of doet: verenig je met anderen, werk samen, sluit aan bij een netwerk. Dan ben je zichtbaarder. En als je gezien wordt, kan je makkelijker aan tafel zitten en meepraten, meebeslissen en mee uitvoeren. Zo kan de kracht van de community optimaal werken en maken we samen de lokale economie sterker. Een economie die ten goede komt aan de community zelf.”

Ondernemer Sharon sluit zich daar van harte bij aan: ”In Zuidoost zijn heel veel foodondernemers, cateraars, chefs, hulpchefs en buurtkoks die er alleen voor staan. Denk je dat je ons Bijlmer Food Collective kunt versterken of ons collectief jouw foodonderneming? Neem contact met ons op. Samen staan we sterker.”

The Bijlmer Food Collective bestaat nu uit: Joro, Esjes Cakes, Surinaams Buffet, Baramaribo, Chell’s Snackhouse, the Pasta King, Yemayá’s Vegan Corner, Roots Radics, Yvette Kitchen, Q’s Kitchen, Faith’s Kitchen, Toko Kai Hing (omoe).

Informatie en contact via Bijlmer food collective | Home